Inspirerende doeners zijn voor mij inspirerend omdat zij langer dachten over de uitwerking dan over de visie. Zij namen/nemen verantwoordelijkheid om macht en invloed ten goede aan te wenden, en hielden/houden vast aan wat zij als urgent zagen. Zij acteerden/acteren voor de ongemakkelijke waarheid. Hieronder een aantal voorbeelden.

Nelson Mandela (1918–2013)

Nelson Mandela was een Zuid-Afrikaans vrijheidsstrijder en staatsman die een centrale rol speelde in de strijd tegen apartheid. Na 27 jaar gevangenschap werd hij in 1994 de eerste democratisch gekozen zwarte president van Zuid-Afrika. Mandela koos niet voor wraak, maar voor verzoening en democratische opbouw in een diep verdeelde samenleving.

Barack Obama (1961)

Barack Obama was van 2009 tot 2017 president van de Verenigde Staten en daarmee de eerste Afro-Amerikaanse president. Hij begon zijn loopbaan als community organizer en jurist, en bracht die achtergrond mee naar de nationale en internationale politiek. Zijn presidentschap stond in het teken van zorgverzekeringshervorming, multilaterale samenwerking en burgerlijke rechten. 

Ellen Johnson Sirleaf (1938)

Ellen Johnson Sirleaf inspireert mij door haar standvastigheid en verantwoordelijkheidsgevoel in een uiterst complexe en fragiele samenleving. Als president van Liberia nam zij leiding in een land dat diep getekend was door conflict en wantrouwen. Haar leiderschap was niet gebaseerd op charisma, maar op discipline, deskundigheid en morele overtuiging. Zij toont dat persoonlijk leiderschap vraagt om volharding, ook wanneer resultaten niet direct zichtbaar zijn. Voor mij is zij een voorbeeld van leiderschap dat gericht is op institutionele opbouw, lange adem en het dragen van verantwoordelijkheid, juist wanneer omstandigheden ongunstig zijn.

Paul Polman (1956)

Paul Polman was van 2009 tot 2019 CEO van Unilever en internationaal een voortrekker van duurzaam en verantwoord ondernemen. Hij zette het bedrijf op koers met het Unilever Sustainable Living Plan, waarin langetermijnwaarde, maatschappelijke impact en winstgevendheid samenkomen.

Zijn bereidheid om als publiek leider van een grote multinational expliciet morele keuzes te maken, vond ik bemoedigend. Hij stelde de korte termijn niet centraal, maar langetermijnwaarde voor samenleving en planeet. Dat vraagt om persoonlijk leiderschap: durven afwijken van dominante logica en daar consequent aan vasthouden. Polman laat zien dat leiderschap begint bij het formuleren van een duidelijke overtuiging en het nemen van verantwoordelijkheid voor de gevolgen daarvan. Voor mij is hij een voorbeeld van leiderschap dat richting geeft, ook wanneer dat spanning oproept.

Feike Sijbesma (1959)

Feike Sijbesma was van 2007 tot 2020 CEO van DSM en transformeerde het bedrijf van een traditionele chemiespeler naar een duurzame life-sciences-organisatie. Onder zijn leiding werd duurzaamheid een integraal onderdeel van de bedrijfsstrategie.

Feike Sijbesma vind ik inspirerend door zijn  rustige, consistente leiderschapsstijl. Hij laat zien dat grote transities niet schreeuwerig hoeven te zijn. Wat betekenis geeft: helderheid, betrouwbaarheid en lange termijn denken. Zijn leiderschap is gebaseerd op het verbinden van economische doelen aan maatschappelijke verantwoordelijkheid. Dat vraagt om persoonlijk kompas en discipline. Voor mij laat Sijbesma zien dat leiderschap ook betekent: koersvast blijven, luisteren naar expertise en verantwoordelijkheid nemen voor complexe vraagstukken zonder ze te simplificeren.

Marga Hoek (1970)

Marga Hoek is ondernemer, auteur en internationaal spreker op het gebied van duurzame economie en innovatie. Ze adviseert bedrijven en overheden over hoe technologische vooruitgang kan worden gekoppeld aan maatschappelijke waarde en toekomstbestendig ondernemen.

Zij staat voor mij voor toekomstgericht leiderschap. Ze verbindt idealen aan concrete actie en laat zien dat persoonlijk leiderschap ook betekent: kansen zien waar anderen vooral beperkingen ervaren. Haar werk benadrukt het belang van nieuwsgierigheid, leervermogen en het durven verbinden van werelden die vaak gescheiden blijven, zoals technologie, economie en maatschappelijke waarde. Voor mij staat zij voor leiderschap dat niet afwacht, maar initiatief neemt en verantwoordelijkheid pakt in een snel veranderende context.

Herman Wijffels (1946)

Herman Wijffels inspireert mij door zijn reflectieve en normatieve leiderschap. Hij stelt fundamentele vragen over economie, bestuur en duurzaamheid en durft bestaande denkkaders ter discussie te stellen. Zijn leiderschap zit niet in macht, maar in het vermogen om richting te geven aan het debat en morele dimensies zichtbaar te maken. Voor mij laat hij zien dat persoonlijk leiderschap ook betekent: vertragen, verdiepen en verantwoordelijkheid nemen voor het grotere geheel, voorbij korte termijn belangen.

Rutger Bregman (1988)

Rutger Bregman is historicus, schrijver en publiek denker. Hij is bekend van boeken als De meeste mensen deugen en Utopia for Realists, waarin hij historische en economische inzichten verbindt aan actuele maatschappelijke vraagstukken. Recent heeft hij de School for Moral Ambition opgericht. Bregman schrijft, spreekt internationaal en mengt zich actief in het publieke debat over ongelijkheid, democratie en de inrichting van de samenleving.

Bregman inspireert mij door zijn morele moed. Hij durft heersende aannames uit te dagen en koppelt ideeën aan handelingsperspectief. Zijn leiderschap zit in het veranderen van het denkraam waarbinnen keuzes worden gemaakt. Hij laat zien dat persoonlijk leiderschap ook kan bestaan uit het agenderen van alternatieven.

Marietje Schaake (1978)

Marietje Schaake is politicoloog en voormalig Europarlementariër. Zij werkte jarenlang op het snijvlak van technologie, democratie en mensenrechten. Tegenwoordig is zij actief als onderzoeker, spreker en auteur, onder meer verbonden aan Stanford University, waar zij zich richt op de maatschappelijke en politieke impact van technologie en macht.

Van haar leer ik hoe je principieel leiderschap kan tonen op het snijvlak van technologie, democratie en rechtsstaat. Zij verbindt inhoudelijke kennis aan normatieve vragen en durft machtssystemen kritisch te bevragen. Haar persoonlijk leiderschap toont het belang van waarden in een technologische samenleving.

Joris Luyendijk (1971)

Joris Luyendijk is journalist, antropoloog en schrijver. Hij verwierf bekendheid met zijn onderzoek naar gesloten systemen, zoals de financiële sector (Dit kan niet waar zijn) en internationale journalistiek. In zijn werk analyseert hij hoe macht, cultuur en instituties het handelen van individuen beïnvloeden.

Luyendijk inspireert mij door zijn niet onderzoeken nar hoe macht werkt en wat individuen daarin wel en niet kunnen beïnvloeden. Zijn persoonlijk leiderschap zit in het durven bevragen van eigen aannames en positie. Hij laat zien dat leiderschap begint bij inzicht in systemen.